کارخانه آسفالت پیرهرات زیر ذره‌بین؛ مطالبه ورود سازمان بازرسی، اداره کل راهداری و آب منطقه‌ای گیلان

فاصله ۱۵۰ متری تا خانه‌ها، ۱۳ متری تا حریم رودخانه و خطر تصادفات در ورودی اتوبان؛ مطالبه ورود سازمان بازرسی و دستگاه‌های مسئول

احداث یک کارخانه آسفالت در ورودی روستای پیرهرات اسالم، به موضوع اعتراض و نگرانی جمعی از اهالی این منطقه تبدیل شده است؛ پروژه‌ای که به گفته اعضای شورای اسلامی روستا، فاصله چندانی با خانه‌های مسکونی و حریم رودخانه خالسرا ندارد و علاوه بر نگرانی‌های زیست‌محیطی، ابهاماتی جدی درباره نحوه دسترسی کامیون‌های کارخانه به اتوبان تالش و احتمال بروز حوادث ترافیکی ایجاد کرده است.

پیرهرات از توابع بخش اسالم شهرستان تالش، روستایی تاریخی با حدود ۳۰۰ خانوار و بیش از هزار نفر جمعیت است؛ منطقه‌ای سرسبز که به دلیل برخورداری از طبیعت زیبا و ظرفیت‌های گردشگری، از مقاصد مورد توجه مسافران در این منطقه به شمار می‌رود.

حالا استقرار یک کارخانه آسفالت در ابتدای ورودی این روستا، نگرانی ساکنان پیرهرات و روستاهای اطراف را به دنبال داشته است. جمعی از اهالی با امضای طوماری، اعتراض خود را به مسئولان استانی و شهرستانی اعلام کرده‌اند و خواستار بررسی دقیق محل استقرار کارخانه، مجوزهای صادرشده و پیامدهای احتمالی فعالیت آن شده‌اند.

معترضان معتقدند فعالیت چنین واحدی در نزدیکی محدوده مسکونی و رودخانه خالسرا می‌تواند پیامدهایی از جمله آلودگی هوا، آسیب به اراضی کشاورزی، تهدید منابع آبی و کاهش ظرفیت گردشگری منطقه به همراه داشته باشد. در کنار این موارد، نحوه دسترسی کامیون‌های ورودی و خروجی کارخانه به اتوبان تالش نیز به یکی از نگرانی‌های جدی اهالی تبدیل شده است.

فاصله ۱۵۰ متری کارخانه تا خانه‌های روستا

علاءالدین بدری، رئیس شورای اسلامی روستای پیرهرات، با اشاره به نزدیکی محل احداث کارخانه به محدوده مسکونی گفت: فاصله نخستین خانه‌های روستا تا محل احداث کارخانه حدود ۱۵۰ متر یا حتی کمتر است و همین موضوع نگرانی اهالی را افزایش داده است.

وی با بیان اینکه مردم پس از اطلاع از روند احداث کارخانه، موضوع را از طریق بخشداری و اداره حفاظت محیط زیست شهرستان پیگیری کرده‌اند، افزود: پیرهرات یک منطقه گردشگری است و مسافرانی که وارد این محدوده می‌شوند، نباید در همان ابتدای مسیر با دود و آلودگی ناشی از فعالیت کارخانه آسفالت مواجه شوند. اگر مالک کارخانه به دنبال فعالیت گردشگری بود، حتی از او حمایت هم می‌کردیم.

بدری تأکید کرد نگرانی اصلی مردم، پیامدهای احتمالی فعالیت کارخانه برای سلامت ساکنان، محیط زیست و طبیعت منطقه است و ادامه این روند می‌تواند به گفته او، آسیب جدی به پیرهرات و روستاهای اطراف وارد کند.

رئیس شورای اسلامی پیرهرات همچنین با اشاره به ابهاماتی درباره مجوزهای صادرشده گفت: درباره مجوز فعالیت کارخانه در حریم رودخانه نیز پرسش‌هایی وجود دارد. مسئولان آب منطقه‌ای اعلام کرده‌اند که به دنبال کاهش مجوز فعالیت کارخانه‌ها در حریم رودخانه هستند، نه اضافه شدن واحدهای جدید.

وی با اشاره به استناد به ماده ۱۱ قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست در موضوع الزامات زیست‌محیطی، افزود: نگرانی مردم این است که صرف صدور مجوز و تعیین الزامات، تضمینی برای اجرای کامل آن‌ها نیست. تجربه‌های قبلی باعث شده اهالی نسبت به رعایت تعهدات زیست‌محیطی و نحوه نظارت بر فعالیت این واحدها اطمینان کافی نداشته باشند.

فاصله ۱۳ متری تا حریم رودخانه خالسرا؛ نگرانی درباره منابع آبی منطقه

سهراب بقایی، عضو شورای اسلامی پیرهرات نیز با اشاره به موقعیت مکانی کارخانه، تصاویری از نقشه و تصاویر ماهواره‌ای منطقه ارائه کرد و گفت: بر اساس اندازه‌گیری انجام‌شده روی این تصاویر، فاصله محل استقرار کارخانه تا حریم رودخانه حدود ۱۳ متر و فاصله آن تا اتوبان نزدیک به ۷۰ متر است.

وی با اشاره به اهمیت رودخانه خالسرا افزود: این رودخانه یکی از شریان‌های اصلی تأمین آب مزارع بیش از ۱۰ روستاست و تعداد زیادی از استخرهای پرورش ماهیان سردآبی نیز از آن تغذیه می‌کنند. این رودخانه در نهایت به دریای خزر می‌ریزد.

بقایی با تأکید بر ضرورت بررسی دقیق حریم کمی و کیفی رودخانه خالسرا، خواستار ورود کارشناسان اداره کل آب منطقه‌ای گیلان برای بررسی میدانی و تعیین دقیق حریم رودخانه شد و تأکید کرد این بررسی باید بدون اغماض و با در نظر گرفتن شرایط خاص این رودخانه انجام شود.

مسیر دسترسی کارخانه به اتوبان؛ نگرانی جدی از وقوع تصادفات

یکی دیگر از موضوعات مهم و قابل تأمل در این پروژه، نحوه اتصال مسیر خروجی کارخانه آسفالت به اتوبان تالش است؛ موضوعی که به گفته اعضای شورای اسلامی روستا، می‌تواند در صورت اجرا نشدن اصول فنی و ایمنی، خطرات جدی برای رانندگان و کاربران جاده به همراه داشته باشد.

با توجه به تردد کامیون‌های سنگین به مقصد کارخانه و ضرورت ورود و خروج این خودروها به اتوبان، ایجاد رمپ ورودی و خروجی استاندارد و ایمن از الزامات اساسی این پروژه به شمار می‌رود؛ اما موقعیت مکانی کارخانه و وجود پل بزرگ رودخانه در این محدوده، ابهاماتی جدی درباره امکان ایجاد رمپ استاندارد ایجاد کرده است.

اهالی و اعضای شورای روستا معتقدند در صورت نبود مسیر دسترسی ایمن و استاندارد، ورود و خروج مکرر کامیون‌های سنگین به اتوبان می‌تواند احتمال تصادفات و حوادث رانندگی را افزایش دهد.

از همین رو، ورود کارشناسان اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان گیلان برای بررسی میدانی موقعیت پروژه، امکان ایجاد رمپ استاندارد، نحوه ورود و خروج کامیون‌ها و اعلام نظر کارشناسی پیش از صدور مجوزهای مربوطه ضروری به نظر می‌رسد.

پرسش اساسی این است که آیا با توجه به موقعیت پل بزرگ رودخانه و شرایط موجود، امکان ایجاد دسترسی ایمن برای تردد کامیون‌های کارخانه وجود دارد؟ و در صورت نبود چنین امکانی، مسئولیت پیامدهای احتمالی این ترددها بر عهده کدام دستگاه خواهد بود؟

تجهیزات کنترل آلایندگی کافی نیست؛ ضمانت اجرای تعهدات کجاست؟

بقایی با اشاره به ضرورت استفاده از تجهیزات کنترل آلایندگی در کارخانه‌های آسفالت، هزینه تهیه این فیلترها را حدود ۷ تا ۸ میلیارد تومان عنوان کرد و گفت: مسئله اهالی صرفاً نصب تجهیزات نیست؛ بلکه باید تضمین مشخصی برای نصب، راه‌اندازی و استفاده مستمر از این تجهیزات وجود داشته باشد.

ابهامات در روند استعلام‌ها و صدور مجوزها

جمال رمضان‌دوست، دهیار پیرهرات نیز با اشاره به روند دریافت استعلام‌های مربوط به احداث کارخانه گفت: برای ساخت‌وساز، دریافت امتیازات و انشعابات برق، از دهیاری پیرهرات استعلام گرفته شد، اما پس از مخالفت اعضای شورا و دهیاری، از روستای دیگری که فاصله بیشتری با محل استقرار کارخانه دارد و دارای طرح هادی مشترک با پیرهرات است، به عناوینی استعلام مثبت دریافت شد.

وی این موضوع را از ابهامات موجود در روند صدور مجوزها دانست و خواستار شفاف‌سازی درباره نحوه انجام استعلام‌ها شد.

همچنین به گفته سهراب بقایی، عضو شورای اسلامی پیرهرات، شفق‌الله دایی، عضو دیگر شورا، مجوزها و جزئیات مربوط به رعایت الزامات زیست‌محیطی به شکل شفاف در اختیار اعضای شورا قرار نگرفته و همین موضوع بر نگرانی مردم افزوده است.

مطالبه ورود سازمان بازرسی و دستگاه‌های تخصصی استان

مجموعه ابهامات مطرح‌شده درباره محل استقرار کارخانه آسفالت پیرهرات، فاصله آن با خانه‌های مسکونی و حریم رودخانه خالسرا، نحوه صدور استعلام‌ها و همچنین خطرات احتمالی ناشی از تردد کامیون‌های سنگین در ورودی اتوبان تالش، ضرورت بررسی همه‌جانبه این پروژه را دوچندان کرده است.

در این میان، ورود سازمان بازرسی استان گیلان برای بررسی روند صدور مجوزها، نحوه انجام استعلام‌ها و عملکرد دستگاه‌های مسئول، مطالبه‌ای جدی است که می‌تواند به روشن شدن ابعاد مختلف این پرونده کمک کند.

همچنین انتظار می‌رود اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان گیلان با اعزام کارشناسان فنی، امکان ایجاد دسترسی ایمن و رمپ استاندارد برای کامیون‌های کارخانه را پیش از صدور مجوزهای مربوطه بررسی کند.

از سوی دیگر، ضروری است کارشناسان اداره کل آب منطقه‌ای گیلان نیز با حضور میدانی و بررسی دقیق شرایط رودخانه خالسرا، حریم کمی و کیفی آن را بدون اغماض تعیین و درباره فاصله واقعی محل استقرار کارخانه با حریم قانونی رودخانه اعلام نظر کنند.

اعتراض اهالی پیرهرات صرفاً مخالفت با احداث یک واحد تولیدی نیست؛ مسئله اصلی، رعایت حقوق ساکنان، حفظ منابع طبیعی، صیانت از ظرفیت گردشگری روستا و جلوگیری از ایجاد مخاطرات احتمالی برای کاربران جاده است.

اکنون انتظار می‌رود پیش از آغاز فعالیت کارخانه و پیش از آنکه مشکلات احتمالی به حوادث زیست‌محیطی یا ترافیکی تبدیل شود، دستگاه‌های نظارتی و تخصصی استان با بررسی دقیق و شفاف موضوع، به پرسش‌های اهالی پاسخ دهند.

پیرهرات نباید تاوان تصمیماتی را بدهد که بدون بررسی همه‌جانبه پیامدهای زیست‌محیطی، ایمنی و اجتماعی آن اتخاذ شده باشد.

خبرنگار: میترا حسابی