«وسمه مهر» در یزد؛ بازتعریف اثر هنری در میدانِ نور، فضا و مشارکت

به گزارش پایگاه خبری ره آورد روز ، نمایشگاه گروهی بین‌المللی «وسمه مهر» پس از سه روز برگزاری در گالری وسمه یزد، ۳ تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۱ تا ۱۳ مهر ۱۴۰۵، به پایان رسید؛ رویدادی که با حضور ۹۵ هنرمند و ارائه ۱۰۰ اثر، تجربه‌ای متفاوت از مواجهه با اثر هنری، فضا و مخاطب را شکل داد.

وجه متمایز این نمایشگاه، تنها در گستره مشارکت هنرمندان یا تنوع رسانه‌ها خلاصه نمی‌شد؛ بلکه در ساختار سیال و فرایندمحور آن بود. چیدمان نمایشگاه از ابتدا به‌عنوان ساختاری ثابت تعریف نشده بود و در طول برگزاری، با مشارکت و کنش افراد حاضر در گالری دستخوش تغییر می‌شد. از همین رو، فضای نمایش در هر روز کیفیتی متفاوت پیدا می‌کرد و مخاطب با یک ترکیب فضایی تکرارنشدنی مواجه می‌شد.

در بخشی از این فرایند، تصاویر آثار با استفاده از پروژکتور بر عناصر اینستالیشن تابانده می‌شدند؛ رویکردی که مرز میان تصویر، شیء، معماری و تجربه دیداری را کمرنگ می‌کرد. اثر نه به‌عنوان یک ابژه نهایی و منفرد، بلکه به‌مثابه امری در حال شکل‌گیری، بازآرایی و تجربه‌شدن ظاهر می‌شد.

این رویکرد را می‌توان در امتداد برخی مباحث هنر پسامدرن و هنر معاصر خواند؛ جایی که مفهوم «اثر باز»، سیالیت معنا، مشارکت مخاطب، site-specificity و فرایندمندی، جایگاه اثر هنری را از یک شیء مستقل به یک وضعیت پویا تغییر می‌دهند. در چنین ساختاری، معنا دیگر صرفاً در خود اثر مستقر نیست، بلکه در نسبت میان اثر، فضا، بدن، نور و نگاه مخاطب تولید می‌شود.

از منظر پدیدارشناسانه نیز «وسمه مهر» تجربه دیدن را به یک مواجهه فعال تبدیل می‌کرد. مخاطب تنها مشاهده‌گر نبود؛ حضور او بخشی از فرایند ادراک و شکل‌گیری تجربه نمایشگاه محسوب می‌شد. به این ترتیب، گالری از یک ظرف خنثی برای نمایش آثار فاصله می‌گرفت و خود به عنصری مؤثر در تولید معنا تبدیل می‌شد.

در سطح مفهومی، آثار و اینستالیشن‌های نمایشگاه طیفی از مفاهیمی همچون مهر، همدلی، کرامت انسانی، رابطه «من» و «دیگری»، مسئولیت اجتماعی و امکان ارتباط انسانی را به شیوه‌های گوناگون پی می‌گرفتند؛ اما آنچه این تجربه را از یک نمایش موضوع‌محور متمایز می‌کرد، تبدیل این مفاهیم به تجربه‌ای فضایی و مشارکتی بود.های

در این نمایشگاه، آثار هنرمندان در کنار یکدیگر نه صرفاً به‌عنوان مجموعه‌ای از تصاویر، بلکه به‌عنوان مجموعه‌ای از صداها، نگاه‌ها و تجربه‌های متکثر شکل گرفتند: مهسا طریقی، سینا سعادتمند، الهه عباس‌زاده، الهام محمدی‌نژاد، احمد دست‌بند، غلامرضا ابیاک، میترا راعی، رایا ابیاک، ناهید فرزین، نغمه قدوسی، محدثه عابدی‌دوست، زهرا جهرمی، ریحانه آبرویی سیاهمزگی، زهرا زارعی، سمیرا صفاری، سیما مجدی، سحر حقانگی، سیده فهیمه سعادت‌پور، صدیقه فرهادی، فرزانه رضانیا، فائقه ستاره، فیروزه رضایی، فریبا شجاعی باغینی، مینا حسین‌نژاد چپکی، مسعود قربان‌زاده، مریم کاظمی، مریم شهبازی، نفیسه (لادن) مرادپولادی، هدیه شبیبان‌پور، هاجر وهاب‌زاده، یاسمن منهاج، افسون اراروتی، ام‌البنین سیف‌زاده، آراد علیزاده، آزو ایروانی، آرشیدا جهان‌پور، بنفشه خسروانی دهکردی، بهرام توکلی شیراجی، پارمیس مهدی‌آبادی، پریسا جلیلیان، حامد کریمی‌پور، حدیث (بهارا) بلالایی، حسن دستیاران (مهرزاد)، حسین محرک، رقیه قربانی بیرگانی، زهرا (یاسمین) کاوندی، زهرا رمضانی، ساینا قنبری، سبحان پوراسماعیل‌فر، سپیده سیفی‌زاده، سحر کیا، سمیه صفری‌نژاد، سید جلال حسینی، سید نظام‌الدین امامی‌فر، سیده رقیه حسنی شریف، سیمین زحمتکش، صابر سهرابی، صادق احمدی، عبدالامیر مرساقیان، علیرضا صفاری شمالی، فاطمه درسا یافتیان، فاطمه سیفی، فروزان محمدی، گیلدا علیزاده، لیدا گلدوست، مجید کامجو، محمد بویری، محمدصادق جوادزاده، محمدمهدی احمدی، مریم بکان، مریم پوراحمد، مریم جهان‌آرا، مسعود صفرنیا، معصومه (مرجان) متقی پرهیزکار، معصومه برزگرپور، مهراب گلدوست، مهراد رویت‌پور، مهران گونجی، مهرناز امیری جلالوند، مهنوش ساقی‌زاده، مینو جوادزاده، ناهید رسولی، ندا آریایی، نوشین بنار و هادی عزیزی‌فر.

«وسمه مهر» در نهایت بیش از آنکه صرفاً مجموعه‌ای از آثار باشد، تجربه‌ای از دگرگونی رابطه میان اثر، فضا و مخاطب را پیش روی مخاطب قرار داد؛ تجربه‌ای که نشان داد نمایشگاه معاصر می‌تواند همچون یک موجود زنده، در طول زمان تغییر کند و هر بار امکان تازه‌ای برای دیدن، مشارکت و تولید معنا فراهم آورد.

انتهای پیام/