دفاع مقدس؛ بزرگ‌ترین آزمایشگاه مدیریت بحران در تاریخ معاصر ایران

مراسم گرامیداشت هفته دفاع مقدس به همت کانون فرهنگی ایثار و شهادت امور شاهد و ایثارگران معاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، در سالن اجتماعات شیخ بهایی مجتمع پیامبر اعظم (ص) برگزار شد.

به گزارش پایگاه خیری ره آورد روز ، این آیین باشکوه با حضور مسوولان، کارکنان، اساتید و دانشجویان دانشکده‌های علوم انسانی، هنر و معماری همراه بود و فضایی آکنده از یاد و خاطره‌ی رشادت‌های رزمندگان اسلام را در دل حاضران زنده کرد.

طالب رجب پور، رزمنده بسیجی دوران دفاع مقدس، به عنوان سخنران ویژه‌ی این مراسم، با بیانی شیوا و ادبیاتی فاخر به تحلیل ابعاد ناشناخته‌ی این حماسه‌ی جاویدان پرداخت و اظهار داشت: «دفاع مقدس فقط منحصر در سنگرهای خاکی و شب‌های عملیات و تصاویر رشادت‌های فردی رزمندگان نیست؛ بلکه بزرگ‌ترین آزمایشگاه مدیریت بی‌نظیر بحران در تاریخ معاصر ایران بود؛ آزمایشگاهی که در آن، یک کشور درگیر انقلابی پویا، علی‌رغم تهیدستی تجهیزاتی و محاصره‌ی کامل تسلیحاتی، نه تنها فرو نریخت، بلکه الگویی از خودکفایی شتاب‌یافته را خلق کرد که امروز در ادبیات مدیریت استراتژیک جهان به آن «نوآوری تحریمی» می‌گویند.»

دکتر رجب پور در ادامه با اشاره به ظهور فرهنگ نوین مهندسی معکوس مردمی در ماه‌های ابتدایی جنگ، افزود: «این فرهنگ از دل سختی‌ها و کمبودهای تجهیزاتی و در دل کارگاه‌های کوچک جوشکاری و ریخته‌گری محلات تولد یافت و بعدها پایه‌گذار «اقتصاد مقاومتی» گردید؛ پیش از آنکه این واژه در سیاست‌نامه‌ها تدوین یابد.»

این بسیجی دوران دفاع مقدس اضافه کرد: «اگر امروز از شرکت‌های دانش‌بنیان سخن به میان می‌آید، باید بدانیم که اولین نمونه‌های آن در دلِ قرارگاه‌های پشتیبانی جنگ متولد شد؛ لذا در سال ۱۳۶۵ قرارگاهی تشکیل شد که کارش صرفاً تولید انبوه مهمات نبود، بلکه ایجاد زنجیره‌ای از تأمین‌کنندگانِ خرد در سطح شهرستان‌ها بود.»

طالب رجب پور با اشاره به چالش امروز دانشگاه‌ها در ارتباط صنعت و دانشگاه، خاطرنشان کرد: «بازخوانی این تجربه، یک سرمشقِ عملیاتی به ما می‌دهد که حل مسائل واقعی کشور نیازی به بودجه‌های کلان ندارد، بلکه نیازمند مجوزِ ریسک‌پذیری علمی است.»

استاد دفاع مقدس و مقاومت دانشگاه آزاد اسلامی تهران غرب در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: «دفاع مقدس، فقط یک جنگ نبود؛ یک دانشگاه عظیم تاب‌آوری بود که کلاس‌هایش در دل آتش برپا بود و استادانش، نوجوانان و جوانانی بودند که از سرِ ناچاری، نقشه‌های یک تانک را در کفِ دستِ خود بازطراحی کردند.»

دکتر رجب پور تصریح کرد: «یکی از بزرگ‌ترین خطاهای تحلیلی رایج در محافل دانشگاهی، این پندارِ ساده‌انگارانه است که “جنگ” همه را متحد کرد و اختلافات از میان رفت! واقعیت تاریخی، دقیقاً نقطه‌ی مقابل این گزاره است؛ لذا در طول هشت سال دفاع مقدس، نه تنها اختلافات سیاسی و جناحیِ موجود در سال‌های نخست انقلاب هرگز از میان نرفت، بلکه در بالاترین سطوح تصمیم‌سازی به‌شدت جریان داشت؛ اما راز پیروزی در این بود که این اختلافات، به اختلافاتِ فلج‌کننده تبدیل نشد، بلکه به یک تنشِ سازنده‌ی راهبردی تبدیل شد.»

دکتر طالب رجب پور، استاد راهنمای کانون فرهنگی ایثار و شهادت، اظهار کرد: «در اوایل جنگ، دو نگاه متفاوت در فرماندهی عالی وجود داشت: نگاه چپِ سنتیِ انقلابی که بر عملیات‌های گسترده پیاده و جنگِ نامنظمِ چریکی تأکید داشت، و نگاهِ جناح فنی‌تر که بر بهره‌گیری از تجهیزاتِ مدرنِ بازمانده و جنگ کلاسیکِ متحرک اصرار می‌ورزید. اما نکته حیاتی این بود که هر دو جناح، به جای حذف فیزیکی یا طرد طرف مقابل، تصمیم گرفتند خط‌های فرماندهی موازی ایجاد کنند؛ به‌گونه‌ای که در عملیات والفجر هشت (فتح فاو)، یک جناح طراحی هجومی را برعهده داشت و جناح دیگر، مسوولیتِ پشتیبانی آتش و مهندسی پل‌سازی را. و در نتیجه، یکی از پیچیده‌ترین و پیروزمندانه‌ترین عملیاتِ تاریخِ جنگ‌های مدرن رقم خورد که حتی تحلیل‌گران غربی را به حیرت وا داشت.»

دکتر طالب رجب پور در پایان، خطاب به حاضرین در آیین پاسداشت دفاع مقدس افزود: «دفاع مقدس دیگر فقط یک واقعه نظامی نیست؛ بلکه یک دایره‌المعارفِ انسان‌شناختیِ مقاومتِ فرهنگی است که باید ورق‌هایش را برای نسلی که با تهدیدهای نرمِ بی‌سابقه‌ای مواجه است، ورق بزنیم.»

انتهای پیام/