ابراهیم هادی طهرانی، فروشندگان محصولات محلی تهدید یا فرصت

_*فروشندگان محصولات محلی تهدید یا فرصت
سد معبر یا امکانی برای جذابیت های توریستی

✍به قلم ابراهیم هادی طهرانی
#اختصاصی_پایگاه_خبری_رهاورد_روز

محصولات کشاورزی و صنایع دستی، شناسنامه اصلی شهر رشت هستند. اما واقعیت تلخ این است که مدیریت شهری رشت، به جای بهره‌برداری از این ظرفیت، با آن به مثابه یک مزاحم برخورد می‌کند.

در حالی که در دنیای مدرن، «تجربه محلی» قلب تپنده گردشگری است، ماموران شهرداری در رشت با نگاهی صرفاً نظارتی، این جریان خودجوش را «سد معبر» می‌بینند و شورای شهر نیز در خلاء استراتژیک، هیچ برنامه‌ای برای جانمایی این فرصت در کالبد اقتصاد شهر ندارد.

ما نیازمند گذار از مدیریت «کنترل‌گر» به مدیریت «تسهیل‌گر» هستیم. اگر به جای برخورد قهری، با طراحی فضاهای هوشمند، این فروشندگان را به «سفیران فرهنگ» تبدیل نکنیم، این جریان خودجوش را از یک پتانسیل اقتصادی به یک چالش ترافیکی تنزل داده‌ایم. مدیریت شهری باید بداند که اگر این «سد معبر» را به «جاده‌ای برای جذب توریست» تبدیل نکند، هویت گردشگری رشت را قربانی نگاهی انفعالی کرده است.

برای مشخص شدن بحث باید به بازارهایی اشاره کنیم که «اصالت زیست‌بوم» را به کالا تبدیل کرده‌اند. یعنی بازارهایی که فقط خرید و فروش نمی‌کنند، بلکه هویت زمین و فرهنگ آن منطقه را به نمایش می‌گذارند.

به عنوان مثال در شهرهای توریست‌پذیر جهان، بازارهای محلی، مقصد اصلی سفر هستند؛ جایی که گردشگر برای لمس «اصالت» و «تجربه زیسته» به آنجا می‌رود. از بازارهای محصولات کشاورزی در جنوب فرانسه که نمادی از پیوند زمین و سفره است، تا بازارهای سنتی در ژاپن که در آن‌ها محصولات هر منطقه با دقت و هنری خاص عرضه می‌شوند، مدیریت شهری به جای مبارزه با این جریان، برای آن‌ها فضایی هوشمند و سازمان‌یافته طراحی می‌کند تا بازار محلی به «موتور محرک اقتصاد» تبدیل شود.

برای اینکه فقط یک نقد صرف انجام نداده باشیم، راهکارهایی را ارایه می کنیم که جنبه عملیاتی و تجربه شده در شهرهای متمدن دنیاست:

۱. ایجاد «ایستگاه‌های زیست‌بوم»:
به جای پراکندگی فروشندگان در گلوگاه‌های ترافیکی، باید فضاهای کوچک، طراحی‌شده و با هویت بومی (با استفاده از معماری سنتی گیلان) در نقاط استراتژیک شهر ایجاد شود. این ایستگاه‌ها نباید شبیه به ویترین‌های ساده باشند، بلکه باید به عنوان «مینی-بازارهای محلی» طراحی شوند که هم نظم ترافیکی را حفظ کنند و هم نقاط جذابی برای عکاسی و توقف گردشگران باشند.

۲. پیاده‌سازی طرح «بازار سیار هوشمند»:
تعیین زمان‌ها و مکان‌های مشخص و چرخی برای فعالیت فروشندگان محصولات کشاورزی و صنایع دستی. با استفاده از سیستم‌های مدیریت فضا، می‌توان در روزهای خاص یا در ساعات مشخص، بخش‌هایی از پیاده‌روهای وسیع یا میادین را به «بازارهای موقت اما منظم» تبدیل کرد که با چیدمانی هنری، از حالت «سد معبر» به حالت «نمایشگاه باز» تغییر یابد.

۳. برندسازی و «پاسپورت محصولات رشت»:
سازماندهی فروشندگان تحت یک هویت بصری واحد. اگر تمام فروشندگان محصولات محلی (از کشاورزان تا صنایع دستی‌کاران) با پوشش، چیدمان و بسته‌بندی‌هایی که نشان‌دهنده اصالت رشت است فعالیت کنند، آن‌ها از یک «مزاحم عبور و مرور» به «امضای فرهنگی شهر» تبدیل می‌شوند. ایجاد یک سیستم تأیید اصالت (مثلاً با استفاده از کدهای QR روی محصولات) می‌تواند اعتماد گردشگر را جلب کند.

۴. تلفیق «فضا» و «تجربه»:
به جای جداسازی کامل فروشندگان از بافت شهر، باید از مدل «تقسیم‌بندی عملکردی» استفاده کرد. یعنی در برخی مناطق شهر، از فروشندگان به عنوان «نقاط زنده برای روایت داستان‌های محلی» استفاده شود؛ مثلاً فروشنده محصولات کشاورزی، بخشی از تجربه گردشگری باشد که در کنار چیدمان زیبا، به گردشگر اجازه می‌دهد با فرهنگ خاک رشت ارتباط برقرار کند.

۵. پلتفرم دیجیتال «بازار زنده رشت»:
ایجاد یک نقشه دیجیتال هوشمند که گردشگران را به نقاط حضور فروشندگان محلی و صنایع دستی هدایت کند. این کار باعث می‌شود جریان توریستی به صورت کنترل‌شده و در مسیرهای مشخص پخش شود و از تجمع بیش از حد در یک نقطه که منجر به سد معبر می‌شود، جلوگیری گردد.