دکتر زهرا نامور عربانی؛ چرا رشت این همه سال از ارتفاع استفاده درستی نکرد

📌آینده‌ی ترافیک رشت، در گروی نگاهی بلند به آسمان شهر است

✍ یادداشت دکتر زهرا نامور عربانی

#اختصاصی_پایگاه_خبری_رهاورد_روز

تقاطع‌های طبقاتی از چندین روگذر تشکیل شده‌اند. هدف از ساخت روگذر‌ هایی طبقاتی این است که مسیر‌های متقاطع به صورت مستقیم با یکدیگر برخورد نکنند و مشکلات ناشی از ترافیک و موارد مشابه نیز به حداقل برسد. چنین روگذرهایی، شبکه‌ای پیچیده از خطوط غیرمتقاطع ایجاد می‌کنند که با نور مصنوعی روشن می شوند و ترافیک شهری را به حداقل می رساند.

با وجود رشد بی‌رویه جمعیت، افزایش تعداد خودروها و محصور شدنِ بافت مرکزی رشت در بن‌بست‌های ترافیکی، همچنان شاهد اصرار بر مدیریت سطحی هستیم. اما چرا رشت علی‌رغم نیاز مبرم، در بهره‌گیری از فضای عمودی (تقاطع‌های طبقاتی) ناکام مانده است؟

۱. غفلت از «مدیریت در فضای سوم»:
در حالی که کلان‌شهرهای پیشرو، با بهره‌گیری از مهندسی سازه، ترافیک را به طبقات بالاتر (روگذرها) یا پایین‌تر (زیرگذرها) هدایت کرده‌اند، رشت همچنان در سطحِ زمین و درگیرِ تقاطع‌های چراغ‌دارِ قدیمی باقی مانده است. نبودِ اراده برای عبور از «مدیریت سنتی» و ترس از هزینه‌های تملک، باعث شده تا رشت از ارتفاع به عنوان یک ظرفیت ترافیکی غافل شود.

۲. فقدان مطالعات جامع مهندسی ترافیک:
نکته قابل تأمل این است که در بدنه مدیریت شهری رشت، «مطالعه تخصصی» برای ایجاد شبکه روگذرهای طبقاتی تقریباً وجود ندارد. بسیاری از پروژه‌های ترافیکی رشت، تنها راه‌حل‌های کوتاه‌مدت برای مسکن‌های موقت بوده‌اند، نه طرح‌های جامع برای یک کلان‌شهر که به دنبالِ روان‌سازی جریان ترافیک است. تقاطع‌های طبقاتی تنها یک سازه بتنی نیستند، بلکه بخشی از یک سیستم هوشمند برای حذف گره‌های کورِ شهری‌اند.

۳. پیوندِ «معماری شهری» با «روگذرهای مدرن»:
تقاطع‌های طبقاتی، اگر با اصول معماری مدرن ترکیب شوند، نه تنها گره‌های ترافیکی را باز می‌کنند، بلکه می‌توانند با نورپردازی‌های اصولی و طراحیِ هوشمندِ زیرِ سازه‌ها، به المان‌های زیبایی‌شناسیِ شهر بدل شوند. رشت می‌تواند با طراحی «شبکه‌های پیچیده و غیرمتقاطع»، نه تنها زمان سفر شهروندان را به نصف کاهش دهد، بلکه با حذف ترمزهای بی‌مورد در تقاطع‌ها، آلودگی صوتی و هوایی ناشی از احتراق ناقصِ خودروها را به حداقل برساند.

در پایان باید گفت آیا زمان آن نرسیده است که شورای شهر هفتم، به جای تمرکز بر پروژه‌های کم‌اثرِ سطحی، «مطالعات امکان‌سنجی تقاطع‌های طبقاتی» را در دستور کارِ اولویت‌دارِ خود قرار دهد؟ رشت برای خروج از کلاف سردرگمِ ترافیک، نیاز به «جسارت مهندسی» و خروج از دایره امن طرح‌های خُرد دارد.