دکتر زهرا نامور عربانی، «مونوریل؛ فرصتی برای احیای بلوارهای رشت و جهش به سوی مدرنیته

_*🔸️«مونوریل؛ فرصتی برای احیای بلوارهای رشت و جهش به سوی مدرنیته»🔸️

✍زهرا نامور عربانی
#اختصاصی_پایگاه_خبری_رهاورد_روز

مدت‌هاست که در میان کارشناسان، مونوریل به عنوان یک پروژه‌ی پرچالش شناخته شده است؛ اما اگر با نگاهی نو و متناسب با ظرفیت‌های جغرافیایی رشت به آن بنگریم، می‌توان آن را نه یک «سربار»، بلکه «پیشران توسعه» دانست. نکته کلیدی در این نگاه، «جانمایی هوشمندانه» در بلوارهایی است که امروز شاید کارکردی فراتر از یک فضای سبز تزئینی منفعل ندارند.

۱. بلوارها؛ بستر اختصاصی و بدون معارض

بسیاری از بلوارهای رشت، ظرفیت بالقوه‌ای دارند که سال‌هاست نادیده گرفته شده است. برخی از این مسیرها با درختان نخلی اشغال شده‌اند که نه تنها ثمره‌ای ندارند، بلکه به دلیل اقلیم رشت، تبدیل به ستون‌های چوبی بی‌روحی شده‌اند که هیچ‌گونه بهره‌برداری اکولوژیک مؤثری ندارند. جانمایی ستون‌های مونوریل در این محورهایِ به‌اصطلاح «میانی»، نه تنها نیاز به تخریب بافت مسکونی یا محدود کردن عرض خیابان‌ها را از بین می‌برد، بلکه فرصتی است تا با حذف نخل‌های غیربارده و جایگزینی آن‌ها با فضای سبزِ زیر ریلی، چهره‌ی بصری بلوارها را به‌کلی متحول کرد.

۲. الگوبرداری از مدل‌های موفق جهانی

در شهرهای پیشرفته‌ای همچون دبی، سیستم‌های ریلی هوایی نه تنها مانع ترافیک نیستند، بلکه به عنوان یک المان معماری مدرن، در ارتفاع حرکت می‌کنند. ایستگاه‌های در ارتفاع، با طراحی‌های سبک و شیشه‌ای ، می‌توانند به نقاط کانونی شهر تبدیل شوند. در رشت، با شناسایی محورهایی که عرض بلواریِ مناسب دارند، می‌توان ایستگاه‌ها را طوری تعبیه کرد که همزمان با کاهش ترافیک، دسترسی سریع و امن مسافران را در طبقه دومِ شهر (ارتفاع) فراهم کنند.

۳. عبور از مدیریت سنتی ترافیک

مونوریل در مسیرهای بلواری، «خط اختصاصی واقعی» ایجاد می‌کند. برخلاف BRT که همواره درگیر تداخل با سواری‌ها در تقاطع‌هاست، مونوریل در ارتفاع، ترافیک را از «کف خیابان» به «بالای شهر» منتقل می‌کند. این یعنی رشت می‌تواند صاحب یک شریان حرکتی شود که هیچ تقاطعی با ترافیک سنگین هسته‌ی مرکزی ندارد.

۴. نوسازی هویت بصری

اجرای این پروژه می‌تواند بهانه‌ای باشد برای طراحی مجدد فضای سبز بلوارها. نخل‌های سر به فلک کشیده و بی‌روح، جای خود را به سازه‌هایی می‌دهند که با نورپردازی‌های مدرن در شب و طراحی‌های مدرن ایستگاهی، رشت را از یک شهر با ترافیک راکد، به شهری با حرکت سیال و چشم‌نواز تبدیل می‌کند.

مونوریل در رشت، با این رویکرد، دیگر یک رویای دور از دسترس نیست؛ بلکه یک «طرحِ نوسازی شهری» است. این پروژه می‌تواند با ترکیب حمل‌ونقل ریلی هوشمند و بازآفرینی محورهای سبز شهری، گره‌های ترافیکی را باز کند و همزمان به نوسازی فضای سبز بلوارها منجر شود.
زمان آن رسیده است که از نگاه‌های سنتی و محافظه‌کارانه عبور کنیم؛ رشت برای جهش ترافیکی خود، نیازمند نگاهی است که بلوارهایِ فعلی‌اش را نه یک بن‌بست سبز، بلکه یک مسیر طلایی برای آینده ببیند.*_