توسعه گرم‌خانه‌های رشت؛ ضرورتی حیاتی در مدیریت بحران شهری

توسعه گرم‌خانه‌های رشت؛ ضرورتی حیاتی در مدیریت بحران شهری

✍یادداشت: مهندس یوسف هاشمی

#اختصاصی_پایگاه_خبری_رهاورد_روز
📌 لینک خبر: []

تصورِ شبی برفی در رشت؛ زمانی که سرمای استخوان‌سوز و یخبندانِ معابر، شهر را به خواب می‌برد، وضعیتِ بی‌خانمان‌ها، کودکان کار و مادرانِ آسیب‌دیده چگونه است؟ آیا در چنین شرایطی، سیستم مدیریت شهری، تدبیری برای حفظ جان این بخش از جمعیتِ هدف اندیشیده است؟ این نه تنها یک چالش اجتماعی، بلکه یک «بحران انسانی» است که در شب‌های سخت رشت، زیر پوست شهر جریان دارد.

«گرم‌خانه» به عنوان یک زیرساخت حمایتی، پناهگاهی است که علاوه بر تامین سرپناه و غذای گرم، به کاهش آسیب‌های اجتماعی و مرگ‌ومیرهای ناشی از سرما کمک می‌کند. اگرچه مطابق نص صریح قانون، «سازمان بهزیستی» متولی اصلی نگهداری و حمایت از افراد ناتوان، بی‌سرپرست و آسیب‌دیده است، اما تجربیاتِ کلان‌شهرهایی نظیر تهران نشان می‌دهد که مشارکت فعال مدیریت شهری (شهرداری) در ایجاد «مددسراها» نه یک انتخاب، که یک ضرورتِ ناگزیر است.

از سال ۱۳۸۳ و پس از وقایع تلخِ تهران، شهرداری پایتخت با ایجاد مدل «مددسرا» در مناطق ۲۲گانه، موفق شد الگویی کارآمد برای ساماندهی کارتن‌خواب‌ها و بی‌خانمان‌ها پیاده‌سازی کند. حال پرسش اساسی این است: چرا رشت به عنوان مرکزِ استانی که در فصول سرد سال به شدت در معرضِ بارش‌های سنگین برف و کاهش ناگهانی دماست، هنوز در حوزه توسعه گرم‌خانه‌ها با ضعف ساختاری مواجه است؟

چشم‌انداز و مطالبه؛ فراتر از یک سرپناه موقت
شهرداری رشت در آستانه دور جدید انتخاب شورای شهر، باید گرم‌خانه‌ها را نه به عنوان «مکان‌های موقت و دورافتاده»، بلکه به مثابه بخشی از «شبکه ایمنی شهر» ببیند. توسعه این فضاها در رشت باید بر سه محور استوار باشد:
۱. توزیع متوازن: دسترسی سریع و آسان بی‌خانمان‌ها در مناطق مختلف شهر (به‌ویژه بافت‌های فرسوده و حاشیه).

۲. تسهیل‌گری اجتماعی: ایجاد تعامل میان شهرداری، سازمان بهزیستی و سازمان‌های مردم‌نهاد (NGOها) برای پوشش حداکثری خدمات.
توسعه گرم‌خانه‌ها در رشت باید از شعارهای انتخاباتی فاصله گرفته و به یک «پروژه اولویت‌دار در بودجه‌بندی ۱۴۰۵» تبدیل شود. بی‌تفاوتی نسبت به جانِ این افراد در شب‌های سرد، هزینه‌های معنوی و اجتماعی غیرقابل جبرانی را بر پیشانی شهر خواهد نشاند.

مدیریت شهریِ رشت، بیش از هر زمان دیگری به «تدبیرِ انسانی» نیاز دارد. وقت آن است که پیش از وقوعِ حادثه‌ای تلخ، برای امنیتِ تمامی شهروندان، حتی بی‌خانمان‌ترین آن‌ها، چاره‌ای اساسی اندیشیده شود.