مهندس عباس لطفی؛ یا شهر ۱ میلیون نفری فقط یک پارک بانوان باید داشته باشد؟!

*آیا شهر ۱ میلیون نفری فقط یک پارک بانوان باید داشته باشد؟!

#اختصاصی_پایگاه_خبری_رهاورد_روز
✍مهندس عباس لطفی

شهر رشت، با جمعیتی بالغ بر یک میلیون نفر و هویتی که همواره با «زنانِ پیشرو و فعال» گره خورده است، امروز با یک سوال بنیادین در حوزه مدیریت شهری روبه‌روست: آیا سرانه فضاهای اختصاصی برای بانوان، با نیازهای واقعی نیمی از جمعیت شهر همخوانی دارد؟

۱. شکاف میان جمعیت و سرانه خدماتی

وقتی از کلان‌شهری با جمعیت بالای یک میلیون نفر سخن می‌گوییم، صحبت از «تک‌پارک‌های بانوان» نه تنها یک شوخی مدیریتی، بلکه نادیده گرفتن حقِ زیستِ اجتماعی نیمی از شهروندان است. پارک بانوان باید به عنوان یک «زیرساخت سلامت و نشاط» در تمام پهنه‌های جغرافیایی شهر توزیع شود. محدود کردن بانوان به یک نقطه جغرافیاییِ خاص، نه تنها باعث ایجاد ترافیکِ سفر به آن نقطه می‌شود، بلکه عملاً امکان دسترسی عادلانه را برای زنانی که در دورترین نقاط شهر سکونت دارند، سلب می‌کند.

۲. چرا «یک پارک» کافی نیست؟

دسترسی به فضاهای امن و محصور برای ورزش، فراغت و تعامل اجتماعی، برای بسیاری از بانوانِ رشتی نه یک امر لوکس، بلکه یک ضرورت برای «سلامت روان» و «تحرک فیزیکی» است. نگاهِ تک‌محوری به پارک بانوان، باعث می‌شود این فضاها از کارکرد اصلی خود فاصله گرفته و به جای آنکه «پاتوقی در دسترس» باشند، به «مقصدی دشوار» تبدیل شوند. زنی که در حاشیه شهر یا در محله‌ای دور از پارک مرکزی قرار دارد، عملاً از داشتن چنین امکانی محروم است.

۳. ضرورت توسعه غیرمتمرکز

مدیریت شهری رشت باید از مدل «تک‌پروژه‌ای» فاصله بگیرد. استاندارد شهرسازی مدرن حکم می‌کند که پارک‌های بانوان (یا حداقل بوستان‌های دارای زون‌های اختصاصی و محصور) در سطوح «محله‌محور» و «منطقه‌محور» بازتعریف شوند. عدالت فضایی یعنی بانوی رشتی در هر منطقه‌ای که زندگی می‌کند، حداکثر با ۱۵ دقیقه پیاده‌روی یا دسترسی کوتاه، به فضایی امن و سرسبز برای بازیابی انرژی خود دسترسی داشته باشد.

۴. زنان؛ موتور محرک توسعه شهری
بانوان، هسته اصلیِ خانواده و جامعه‌سازِ کلان‌شهر رشت هستند. وقتی شهرداری برای تفریح و ورزش این قشر برنامه عملیاتی و گسترده ندارد، در واقع بخشی از پویاییِ شهر را سرکوب می‌کند. تقویت سرانه فضاهای ورزشی و تفریحی بانوان، سرمایه‌گذاری برای کاهش آسیب‌های اجتماعی و ارتقای نشاط خانواده‌های گیلانی است.

وظایف شورای شهر و شهرداری

این یادداشت، یک تلنگر است. رشت نباید در حسرت «دسترسی عادلانه» بماند. از مدیریت شهری انتظار می‌رود در بودجه‌بندی سال آینده و در فرآیند بازآفرینی مناطق شهری، احداث پارک‌های بانوان را در ۵ منطقه شهرداری به صورت متوازن هدف‌گذاری کند.
«یک پارک برای یک میلیون نفر»؛ این معادله‌ای است که باید در دوره هفتم مدیریت شهری اصلاح شود، بانوان رشت لایق فضایی به وسعت تمامی محلات این شهر هستند، نه تنها یک حاشیه سبز محدود.*