جای خالی «پارک کودک» در محلات رشت؛ ضرورتی فراتر از یک 

🔻شهر فقط مجموعه‌ای از خیابان‌ها، ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها نیست؛ شهر زمانی برای زندگی مناسب است که در کنار توسعه کالبدی، به نیازهای انسانی و اجتماعی شهروندان نیز توجه شود. یکی از نیازهایی که در بسیاری از محلات رشت کمتر مورد توجه قرار گرفته، دسترسی کودکان به فضاهای امن، استاندارد و نزدیک به محل زندگی برای بازی و نشاط است.

کودکان، بخش مهمی از جمعیت هر محله‌اند؛ اما در بسیاری از محلات رشت، فضای مشخص و مناسبی برای بازی آنان وجود ندارد. نتیجه این کمبود، استفاده کودکان از کوچه‌ها، پیاده‌روها، فضاهای رهاشده و حتی حاشیه خیابان‌هاست؛ مکان‌هایی که نه از نظر ایمنی مناسب‌اند و نه می‌توانند نیازهای حرکتی، اجتماعی و روانی کودکان را به‌درستی پاسخ دهند.

پارک کودک یک فضای تجملاتی یا هزینه اضافی نیست؛ بخشی از زیرساخت ضروری محله است. همان‌گونه که برای دسترسی خودرو، شبکه فاضلاب، روشنایی و پیاده‌رو برنامه‌ریزی می‌کنیم، باید برای سلامت جسمی و روانی کودکان نیز فضای مناسب در نظر بگیریم.

پارک‌های کودک محله‌ای لزوماً به زمین‌های بزرگ و هزینه‌های سنگین نیاز ندارند. حتی یک قطعه زمین کوچک، اگر به‌صورت اصولی طراحی و تجهیز شود، می‌تواند به فضایی ارزشمند برای کودکان تبدیل شود. کف‌سازی ایمن، تجهیزات بازی استاندارد، فضای سبز، نیمکت برای والدین، روشنایی مناسب، دسترسی آسان و رعایت اصول ایمنی می‌تواند یک فضای بلااستفاده را به محیطی پویا و مفید تبدیل کند.

نکته مهم دیگر، عدالت فضایی است. برخورداری از فضای سبز و امکانات تفریحی نباید محدود به چند نقطه خاص از شهر باشد. کودک ساکن یک محله کم‌برخوردار نیز به همان اندازه کودک سایر مناطق شهر حق دارد در فاصله‌ای کوتاه از خانه خود، فضای امنی برای بازی و ارتباط با همسالانش داشته باشد.

شهرداری و مدیریت شهری می‌توانند با شناسایی زمین‌های بایر و فضاهای بلااستفاده، ظرفیت‌های موجود در محلات را بررسی و با مشارکت شوراهای محله، ساکنان و بخش خصوصی، طرح ایجاد پارک‌های کوچک محله‌ای را دنبال کنند. این طرح می‌تواند به‌صورت مرحله‌ای اجرا شود و از محلاتی آغاز گردد که کمبود فضای بازی در آنها بیشتر است.

نباید فراموش کنیم که سرمایه‌گذاری برای کودک، سرمایه‌گذاری برای آینده شهر است. کودکی که در فضای امن بازی می‌کند، تحرک دارد، با همسالان خود ارتباط برقرار می‌کند و از محیط شهری سهمی برای خود می‌بیند، در آینده نیز شهروندی فعال‌تر و مسئول‌تر خواهد بود.

رشت برای رسیدن به شهری زیست‌پذیر، تنها به پروژه‌های بزرگ عمرانی نیاز ندارد؛ گاهی یک اقدام کوچک اما هدفمند در دل یک محله می‌تواند تأثیری بزرگ بر کیفیت زندگی مردم داشته باشد.

امروز باید از خود بپرسیم: کودک محله ما کجا باید بازی کند؟

اگر پاسخ روشنی برای این پرسش نداریم، شاید زمان آن رسیده باشد که «پارک کودک» را نه به‌عنوان یک مطالبه فرعی، بلکه به‌عنوان یکی از اولویت‌های توسعه محله‌ای رشت ببینیم.